Problematyka badawcza Katedry Ubezpieczeń

W ostatnim 20-leciu działalność naukowo-badawczą Katedry Ubezpieczeń charakteryzowała wszechstronność podejmowanej tematyki, w tym wrażliwość na pojawiające się problemy. Prowadzone przez Katedrę badania o charakterze wszechstronnym i zarazem interdyscyplinarnym koncentrowały się na trzech podstawowych nurtach badawczych:

  • organizacji i funkcjonowaniu rynku ubezpieczeń, z uwzględnieniem polityki ubezpieczeniowej państwa,

  • finansach i analizie zakładów ubezpieczeń,

  • zarządzaniu ryzykiem.

W ramach pierwszego z wymienionych wyżej nurtów badawczych analizie podlegały zagadnienia związane z funkcjonowaniem i organizacją rynku ubezpieczeniowego, podmiotów tego rynku oraz przedmiotu obrotu na tym rynku „materializowanego” w postaci oferowanych produktów ubezpieczeniowych. Funkcjonowanie rynku ubezpieczeniowego było przedmiotem prac poświęconych cyklom ubezpieczeniowym (dr J. Lisowski, dr P. Manikowski, mgr M. Lemkowska, mgr M. Zimowski), kluczowym czynnikom sukcesu rynkowego zakładów ubezpieczeń (dr W. Jaworski), procesom integracji polskiego rynku ubezpieczeniowego z rynkiem Unii Europejskiej (prof. T. Sangowski, mgr M. Lemkowska, mgr M. Sterzyński), przestępczości ubezpieczeniowej (mgr J. Talarek) oraz związkom ubezpieczeń z instytucjami finansowymi (dr A. Kufel-Siemińska). Analiza organizacji rynku i ład gospodarowania w działalności ubezpieczeniowej znalazły odzwierciedlenie w pracach dra J. Michalaka. Z tym aspektem funkcjonowania rynku wiąże się także problematyka polityki ubezpieczeniowej, przejawiającej się w instytucjonalnym i nieinstytucjonalnym kształtowaniu warunków podaży ochrony ubezpieczeniowej i korzystania z usług ubezpieczeniowych. Tematyka ta była przedmiotem szczególnego zainteresowania prof. J. Handschkego. Dużym zainteresowaniem pracowników Katedry cieszyła się problematyka produktów ubezpieczeniowych, czego przykładem są tematy podejmowanych prac z zakresu ubezpieczeń finansowych (dr J. Lisowski), ubezpieczeń satelitarnych (dr P. Manikowski), ubezpieczeń zdrowotnych i emerytalnych (dr K. Łyskawa, dr M. Osak), ubezpieczeń rolnych (prof. J. Handschke, dr K. Łyskawa) czy ubezpieczeń wzajemnych (prof. T. Sangowski, dr M. Kuchlewska, mgr P. Milewski).

Kolejny nurt badawczy Katedry obejmujący problematykę finansów zakładów ubezpieczeń jest wyraźną kontynuacją zainteresowań badawczych Katedry opisanych w pracy 40 lat Katedry i Zakładu Ubezpieczeń AE w Poznaniu 1948-1988. ¦Świadczy o tym praca habilitacyjna T. Sangowskiego System finansowy ubezpieczeń gospodarczych w Polsce, opracowania prof. M. Kuchlewskiej z zakresu zarządzania finansami, działalności lokacyjnej, struktury kapitałowej zakładów ubezpieczeń oraz badania fi nansowane przez KBN:

  • Rating jako narzędzie oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej zakładu ubezpieczeń (1998-2000, kierownik: T. Sangowski, wykonawcy: W. Jaworski, J. Lisowski, J. Handschke, J. Ryć, A. Kufel-Siemińska, W. Kułagowski, A. Liwacz, S. Mazurkiewicz)

  • Internet w zakładach ubezpieczeń działających na polskim rynku ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia E-Commerce dla funkcji zbytu (2002-2004, kierownik: J. Handschke, wykonawcy: T. Sangowski, M. Kaczała, J. Lisowski, J. Jaworski, J. Ryć, K. Łyskawa, M. Osak, J. Talarek, J. Ratajczak)

  • Wycena i zarządzanie wartością zakładu ubezpieczeń (2003-2005, kierownik: T. Sangowski, następnie J. Handschke, wykonawcy: J. Lisowski, W. Jaworski, J. Handschke).

Trzeci z wyróżnionych obszarów zainteresowań pracowników Katedry związany jest z niezmiernie aktualnym zagadnieniem risk management, ze szczególnym uwzględnieniem analizy ryzyka i wykorzystaniem ubezpieczenia jako metody jego finansowania. Problematyka zarządzania podmiotem w warunkach występowania ryzyka jest podejmowana zarówno w odniesieniu do przedsiębiorstw, jak i instytucji finansowych, w tym zakładów ubezpieczeń. W ramach tego nurtu badawczego przedmiotem zainteresowania pracowników Katedry była identyfikacja i analiza zagrożeń dla przedsiębiorstw, instytucji finansowych i gospodarstw domowych oraz wybór metod panowania nad ryzykiem. Praca naukowa Katedry, skoncentrowana wokół wyżej opisanych nurtów, prowadzona była w ramach badań własnych pracowników, badań statutowych Uczelni oraz – wspomnianych wcześniej – grantów finansowanych przez KBN. Niektóre zadania badawcze realizowane były we współpracy z ośrodkami naukowymi z innych państw, między innymi Niemiec, Ukrainy, Bułgarii i USA. Pokłosiem działalności badawczej są uzyskane w Katedrze Ubezpieczeń stopnie naukowe doktora oraz doktora habilitowanego, liczne publikacje oraz wystąpienia podczas konferencji i seminariów.