Uczymy już od 34 958 dni
Projekty

Statystyka cudzoziemców bez spisu powszechnego - jakość, integracja danych i estymacja

Jednostka finansująca: Narodowe Centrum Nauki
Konkurs OPUS 20
Nr rejestracyjny: 2020/39/B/HS4/00941
Czas trwania projektu: 12.07.2021 - 11.07.2025
Budżet: 858 270 zł
Opis projektu:

Jednym z kluczowych zagadnień w statystyce publicznej stanowiących istotne wyzwanie metodologiczne jest estymacja wielkości populacji. Informacja o liczbie osób mieszkających w danym kraju lub regionie, czy też stanowiących populację określoną w inny sposób aniżeli przestrzennie, ma bowiem istotny wpływ na wiele aspektów życia, takich jak podział funduszy europejskich, środków na ochronę zdrowia czy kalkulację PKB. Jednocześnie strategia i wizja rozwoju spisów powszechnych formułowana przez Eurostat kładzie główny nacisk na ideę odejścia od tradycyjnego spisu organizowanego w odstępach dziesięcioletnich na rzecz kroczącego spisu wirtualnego bazującego na źródłach administracyjnych uzupełnionych o badania reprezentacyjne. Powyższe działania są wynikiem funkcjonowania w statystyce publicznej nowego paradygmatu, w którym kładzie się nacisk na ponowne wykorzystanie wszystkich dostępnych źródeł danych zamiast tworzenia nowych.

 

Wykorzystanie „niestatystycznych” źródeł danych prowadzi jednak do powstania problemów natury metodologicznej. Jako przykład można podać zrealizowaną przez GUS pracę eksperymentalną Populacja cudzoziemców w Polsce w czasie COVID-19, w której w oparciu o dziewięć rejestrów administracyjnych oszacowano, że w dniu w dniu 31.12.2019 w Polsce przebywało 2,1 mln. obcokrajowców. Można zadać pytanie, jak bliska prawdy jest ta wartość? Jaki wspływ na ten szacunek mają błędy nielosowe i w jaki sposób możemy go ewentualnie skorygować? Ważna jest również kwestia precyzji uzyskanych szacunków i sposobu jej wyznaczania. Z ekonomicznego punktu widzenia kluczowa jest bowiem wiarygodność szacunków wskaźników, takich jak stopa bezrobocia czy PKP, służy bowiem ona do oceny tego, w jakim stopniu poszerzają one wiedzę z zakresu sytuacji gospodarczej. Z tej perspektywy istotne jest zatem określenie, na ile informacje zawarte w rejestrach administracyjnych są wystarczające jako źródło wiedzy. Uzyskanie odpowiedzi na wyżej postawione pytania z jednej strony wypełni lukę metodologiczną, z drugiej zaś strony służyć będzie wypracowaniu metodyki estymacji charakterystyk populacji cudzoziemców w Polsce, która pozwoli poszerzyć wiedzę na temat tej populacji. 

Głównym celem projektu jest opracowanie metod estymacji wielkości i charakterystyk populacji cudzoziemców w Polsce w oparciu o dostępne źródła danych. Ze względu na ubogość informacji w rejestrach administracyjnych planuje się wykorzystanie alternatywnych źródeł danych, takich jak informacje pozyskane ze smartfonów. Wykorzystanie wielu zbiorów ma pozwolić na uzyskanie szacunków na wzór spisu, jednak bez konieczności przeprowadzania badania w tradycyjnej formie. Wiąże to jednak ze sobą wyzwania metodologiczne wynikające z łączenia wielu źródeł danych oraz ich niestatystycznej natury. W związku z powyższym zespół badawczy kładzie duży nacisk na uwzględnienie w procesie estymacji oraz ocenie jakości uzyskanych szacunków wpływu integracji danych oraz błędów nielosowych (np. błędów pokrycia, błędów łączenia, nieignorowalnych braków danych), którymi obarczone są administracyjne oraz alternatywne źródła danych. 


Nowatorski charakter projektu polega na:

1) zaproponowaniu nowych estymatorów oraz metodę oceny ich jakości uwzględniających wpływ błędów nielosowych;

2) opracowaniu metod estymacji liczby nielegalniepracujących cudzoziemców w Polsce na bazie danych pochodzących ze smartfonów;

3) opracowaniu metod wnioskowania statystycznego na bazie zbiorów nielosowych, biorących pod uwagę takie zjawiska jak autoselekcja czy nieignorowalne braki danych.

 

Szacunki w oparciu o wypracowane metody będą˛ stanowiły punkt wyjścia do przeprowadzania złożonych analiz statystycznych w ujęciu krajowym oraz regionalnym, które przyczynią się do otrzymania wiarygodnych informacji oraz prognoz dotyczących roli cudzoziemców w polskiej gospodarce. 



Kierownik projektu
dr  Maciej Beręsewicz, prof. UEP
Katedra Statystyki