Katedra Finansów Przedsiębiorstw

Najnowsze badania


Arkadiusz Bernal opublikował książkę pod tytułem PODATEK OD WARTOŚCI DODANEJ – STUDIUM PRZERZUCALNOŚCI PODATKU NA KONSUMENTÓW, PRACOWNIKÓW I DAWCÓW KAPITAŁU. Recenzentami wydawniczymi tej książki był prof. dr hab. Janusz Kudła z Uniwersytetu Warszawskiego oraz prof. dr hab. Jolanta Szołno-Koguc z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Celem tej rozprawy jest ocena przydatności podatku od wartości dodanej, jako formy opodatkowania konsumpcji, do realizacji funkcji fiskalnych i pozafiskalnych oraz ustalenie, jak przerzucalność tego podatku wpływa na te funkcje. Celem części empirycznej jest udzielenie odpowiedzi na pytanie na kogo, w jakim zakresie i w którym momencie przerzucany jest ciężar podatku od towarów i usług. W rozprawie analizowane są trzy kierunki przerzucalności – na konsumentów, pracowników i dawców kapitału.

Z przeprowadzonych badań empirycznych wynika, że w Polsce ciężar podatku od wartości dodanej nie jest w całości ponoszony przez konsumentów. Zakres podatku przerzuconego na konsumentów, zasadniczo rzecz ujmując, waha się w przedziale od 0 do 77%. Udział konsumentów w całości ciężaru podatku nie jest jednolity nawet w ramach relatywnie homogenicznych grup towarów i usług. Na zakres przerzucalności podatków pośrednich na konsumentów wpływ ma nie tylko elastyczność cenowa popytu, czy model rynku, ale również szereg innych czynników, wśród których można wskazać na przykład poziom ceny dóbr. Z przeprowadzonej analizy wynikają również odmienne reakcje na wzrosty i spadki stawki podatku. Rozważania dotyczą nie tylko zakresu przerzucalności podatku na konsumentów, ale również momentu, kiedy do tego dochodzi. Z badań wynika, że w wypadku dóbr, na które popyt ma charakter sezonowy, okres przerzucalności podatku pokrywa się z czasem zwiększonego zapotrzebowania na te dobra.

W monografii znajdują się dowody na to, że ciężar podatku od wartości dodanej ponoszą częściowo pracownicy i dawcy kapitału. Zakres przerzucalności podatku na czynniki produkcji zależy od struktury asortymentowej sprzedaży. Skutki przerzucalności podatku na pracowników i dawców kapitału mogą być łagodzone ze względu na zastosowanie stawki 0% w eksporcie. Z badań nad przerzucalnością podatku na rynku usług pracochłonnych wynika, że możliwości wpływania za pomocą podatku od wartości dodanej na ceny i bezrobocie są ograniczone.



Pierwsze oferty publiczne w Polsce i na świecie. Kontrowersje wokół anomalii rynkowych, Red.: Jacek Mizerka, Joanna Lizińska

ANOMALIE RYNKOWE od lat stanowią wyzwanie zarówno dla praktyków jak i naukowców. Uwagę tych pierwszych, głównie INWESTORÓW, absorbuje poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o to, czy istnienie anomalii można wykorzystać dla budowy STRATEGII INWESTYCYJNEJ pozwalającej na „pokonanie rynku”. Jedni badacze próbują wykazać iluzoryczność anomalii poprzez wskazanie na BŁĘDY ESTYMACJI popełnione w procedurze badawczej, niektórzy szukają w nich zaprzeczenia EFEKTYWNOŚCI RYNKU, jeszcze inni widzą w nich tylko chwilowe ułomności rynku w dążeniu do ustalenia prawdziwej WARTOŚCI SPÓŁKI.
Ważnym momentem w cyklu życia przedsiębiorstwa jest z całą pewnością DECYZJA O WEJŚCIU SPÓŁKI NA GIEŁDĘ. Niektóre ze zjawisk związanych z pierwotną emisją akcji (IPO) przyciągnęły szczególne zainteresowanie badaczy i praktyków. Należą do nich z całą pewnością natychmiastowa oraz długookresowa reakcja cenowa następująca po dokonaniu transakcji. Obserwowany natychmiastowy WZROST CEN oraz relatywnie NIEKORZYSTNA DŁUGOTERMINOWA REAKCJA CENOWA po debiucie giełdowym wciąż stanowią zagadkę dla uczestników i analityków rynków kapitałowych.
Książka stanowi głos w toczącej się dyskusji na temat EFEKTYWNOŚCI RYNKU oraz znaczenia CZYNNIKÓW BEHAWIORALNYCH dla wyceny akcji.
"...problem analizowany w książce był, jest i pewnie będzie aktualny w dającej się przewidzieć przyszłości. Problem jest aktualny również dlatego, że dotychczasowe badania nie doprowadziły do jednoznacznej odpowiedzi na pytania o przyczyny wspomnianych nietypowych zachowań stóp zwrotu spółek debiutujących na giełdzie" - Prof. dr hab. Witold Jurek
"Mimo, iż w ostatnich latach pojawiły się na rynku wydawniczym pozycje poświęcone pierwszym ofertom publicznym (...), wciąż brakuje literatury na odpowiednim poziomie z kompleksowymi badaniami. W mojej ocenie, monografia „Pierwsze oferty publiczne w Polsce i na świecie. Kontrowersje wokół anomalii rynkowych” może tę lukę zapełnić. Chcę podkreślić, że problematyka podjęta przez Autorów jest istotna i ma duże znaczenie praktyczne." - Prof. dr hab. Katarzyna Kuziak.



Tomasz Jewartowski, Finansowe motywy i konsekwencje dywersyfikacji działalności przedsiębiorstw funkcjonujących na rynkach wschodzących

Książka poświęcona jest finansowym aspektom dywersyfikacji działalności przedsiębiorstw, w szczególności zależności pomiędzy stopniem dywersyfikacji a rynkową wyceną spółek giełdowych. Większość dotychczasowych badań wskazuje, że jest ona ujemna, co określa się mianem dywersyfikacyjnego dyskonta. Według przyjętej w książce hipotezy zależność ta jest jednak determinowana stopniem rozwoju rynku kapitałowego. Przeprowadzone na potrzeby weryfikacji tej hipotezy badania na próbie ok. 5000 spółek z 13 krajów (w latach 2001-2012) wskazują, że dyskonto dywersyfikacyjne występuje w krajach o bardziej rozwiniętym rynku kapitałowym, z kolei w krajach o słabo rozwiniętym rynku można wręcz mówić o dywersyfikacyjnej premii. Dodatkowe badania, poświęcone dokonywanym przez spółki transakcjom spin-off oraz fuzjom konglomeratowym dają mniej jednoznaczne wyniki.



Unikanie opodatkowania z perspektywy nadzoru korporacyjnego. Badania nad odrębnością zjawiska w firmach rodzinnych, Michał Kałdoński

Ucieczką przed podatkiem zainteresowane są niemal wszystkie podmioty zobowiązane do ponoszenia danin publicznych. Opór wobec podatków przejawia się bardzo różnie, poczynając od prostej rezygnacji z zachowań, które mogą wywołać rozmaite obciążenia podatkowe, poprzez działania stanowiące swoistą potyczkę intelektualną z administracją podatkową, a kończąc na czynach noszących znamiona przestępstw.

Obecne zainteresowanie naukowców unikaniem opodatkowania przez korporacje spowodowane jest rosnącą skalą ucieczki przed podatkiem przez duże spółki, co powszechnie uznawane jest za podstawową przyczynę erozji dochodów podatkowych. Spojrzenie na unikanie opodatkowania z perspektywy nadzoru korporacyjnego zostało zainicjowane przez badaczy amerykańskich i jest próbą odpowiedzi na wiele rodzących się pytań i wątpliwości. Z czego wynika wzrost zainteresowania unikaniem opodatkowania przez menedżerów korporacji? W jaki sposób charakterystyka systemu nadzoru korporacyjnego wpływa na natężenie unikania opodatkowania? Czy unikanie opodatkowania zawsze leży w interesie dostarczycieli kapitału i w jaki sposób wpływa na wybory dotyczące sposobu finansowania? To tylko niektóre z pytań, na które współcześni badacze próbują znaleźć odpowiedź.

Monografia Michała Kałdońskiego jest próbą włączenia się w dyskusję nad naturą, przyczynami i konsekwencjami unikania opodatkowania, zaś opisane w niej rezultaty wieloletnich badań koncentrują się na udzieleniu odpowiedzi na pytanie: czy, a jeśli tak, to jaką rolę odgrywa unikanie opodatkowania w kształtowaniu konfliktów między grupami interesu oraz w jaki sposób konflikty interesów związane z unikaniem opodatkowania wpływają na decyzje finansowe firm rodzinnych? Prowadzone w ramach monografii  rozważania są próbą wypełnienia luki badawczej związanej z pomijaniem roli czynników o charakterze instytucjonalnym (badania nad spółkami z rynku amerykańskiego) oraz niedoceniania znaczenia formy kontroli nad przedsiębiorstwem dla zjawiska ucieczki przed podatkiem (badania prowadzone na gruncie międzynarodowym).