"Patriotyzm" to jedno z najważniejszych tzw. "słów sztandarowych" czyli takich, o których pisał językoznawca Walery Pisarek, że "z racji swojej wartości denotacyjnej i konotacyjnej, a zwłaszcza emotywnej, nadają się na sztandary i transparenty (Pisarek 2002). Termin wywodzi się od łacińskiej "patrii", czyli "ojczyzny". Klasyką stała się "socjologiczna analiza pojęcia ojczyzny" Stanisława Ossowskiego (1946), który rozróżniał "ojczyznę prywatną" od "ojczyzny ideologicznej". Historyk literatury i krytyk literacki Jan Józef Lipski pisał o "dwóch ojczyznach, dwóch patriotyzmach", o tradycji megalomanii narodowej (którą opisywał w 1935 roku etnolog Jan Stanisław Bystroń) i "gorzkiej obrachunkowej tradycji Żeromskiego". Historyk Jan Kofman (1992) analizował "nacjonalizm gospodarczy jako szansę czy barierę rozwoju". To tylko wybrane przykłady polskich naukowych analiz różnych obliczy patriotyzmu. Ale spory o patriotyzm to ważny wątek naszej historii. Wystarczy wspomnieć odmienne wizje Polski Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego, czy spór o "Siedem polskich grzechów głównych" Zbigniewa Załuskiego i filmach Andrzeja Munka, czy Andrzeja Wajdy w czasach Władysława Gomułki. W naszej debacie chcemy jednak kontynuować raczej naukowe wątki refleksji nad patriotyzmem. Zaprosiliśmy do udziału historyków i ekonomistów o różnych poglądach politycznych, jak sądzimy mających odmienne wizje patriotyzmu.