Zespół badawczy

Dr Marta Guth

Adiunkt w Katedrze Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej UEP, specjalizuje się w analizach produkcji mleka, funkcjonowania wspólnej polityki rolnej oraz koncpecji zrównoważonego rozwoju. Autorka i współautorka blisko 50 publikacji naukowych m.in. ekspertyzy na temat „Przyszłości polskiego i unijnego sektora mleczarskiego” przygotowanej na zlecenie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (współautor A. Czyżewski, S. Stępień) Warszawa 2014, monografii "Zróżnicowanie produkcji mleka w makroregionach Unii Europejskiej" (współautor A. Czyżewski) Warszawa 2016, oraz szeregu artykułów w punktowanych czasopismach naukowych m.in. w „Rocznikach Naukowych SERiA, „Problemach rolnictwa światowego”, "Zagadnieniach ekonomiki rolnej", także anglojęzycznych np. w takich czasopismach jak „Management”, Acta Scientarum Polonorum, czy „Journal of Agribusiness and Rural Development”. Członek Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu oraz European Association of Agricultural Economists.
Kariera naukowa i badawcza:
  • 09.2015 do chwili obecnej - adiunkt w Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej
  • 12.06.2015 uzyskanie stopnia doktora nauk ekonomicznych
  • 2011 -2015 Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Ekonomii, stacjonarne studia doktoranckie (stypendium naukowe i stypendium projakościowe we wszystkich latach),
  • 2009 - 2011 Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Ekonomii, Katedra Makroekonomii i Polityki Rolnej, pełny etat (stypendium naukowe w obu latach studiów), specjalność: polityka i gospodarka żywnościowa; tytuł magistra - 30 czerwca 2011
  • 2006 - 2009 Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu (BA), Wydział Ekonomii, Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej, studia stacjonarne, stypendia naukowe we wszystkich latach; dyplom licencjata 29 czerwca 2009
  • 08.2008 - 01.2009 University of Applied Sciences, School of Business and Information Management, Finland, studia w ramach LLP Erasmus

Nagrody i wyróżnienia:
  • II Prize for poster for the best performance and content in the presenation session Sustainable Development and Environment Protection of the International UAB-B.EN.A. Conference 23-25.05. 2017 Alba Iulia, Romania:
  • III Nagroda w konkursie na najlepszą pracę dyplomową przygotowaną w rokou akademickim 2008/2009 organizowanym przez Fundację UEP
  • Nagroda Zespołowa I stopnia Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu za oryginalne i twórcze osiągnięcia naukowe w roku akad. 2014/2015 - za monografię pt. „Problemy rozwoju rolnictwa i gospodarki żywnościowej w pierwszej dekadzie członkostwa Polski w Unii Europejskiej
  • Nagroda Zespołowa I stopnia Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu za zajęcie czołowych miejsc we wszystkich edycjach rankingu katedr (2016 r.)
  • Wyróżnienie za najlepszy referat naukowy w kategorii młody pracownik nauki na XXI Kongresie Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, Lublin 16-18.09.2015
  • Stypendium doktoranckie w roku akademickim: 2011/2012, 2012/2013

Zainteresowania badawcze

  • produkcja mleka, 
  • produkcja wołowiny, 
  • gospodarka żywnościowa, 
  • WPR, 
  • rynki rolne,
  • dochody producentów rolnych.

Wybrane publikacje

  • Bazyli Czyżewski, Marta Śmigla, Instytucjonalne przesłanki rozwoju gospodarstw mleczarskich w Polsce. Journal of Agribusiness and Rural Development2012, nr 3(25), s. 81-99. http://www.jard.edu.pl/tom25/zeszyt3/art_8_pl.pdf
  • Sebastian Stępień, Marta Śmigla. Zarządzanie ryzykiem cenowym w rolnictwie w praktyce wybranych krajów na świecie. Problemy rolnictwa światowego. 2012: S. 158-167. (Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie / Problemy Rolnictwa Światowego ; t. 12 z. 1) http://www.wne.sggw.pl/czasopisma/pdf/PRS_2012_T12%2827%29.pdf
  • Marta Śmigla. Stan i perspektywy rozwoju rynku mleka w Unii Europejskiej w świetle zniesienia kwot mlecznych. Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis. Oeconomica2013, 299 (70), s. 237-250
  • Marta Śmigla. Zróżnicowanie gospodarstw mlecznych FADN w regionach Unii Europejskiej w 2009 roku. Roczniki Ekonomiczne Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy2013, nr 6, s. 375-386. http://kpsw.edu.pl/pobierz/wydawnictwo/re6/m_smigla.pdf
  • Marta Śmigla. Determinanty produkcji mleka w regionach Unii Europejskiej o bardzo dużych gospodarstwach mlecznych po 2004 roku. Journal of Agribusiness and Rural Development2014, nr 1(31), s. 143-150
  • Dyskurs o wspólnej polityce rolnej - w perspektywie 2014-2020 / pod red. nauk. A. Czyżewskiego, M. Guth Bruksela ; Bydgoszcz ; Poznań : Wydawnictwo Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy, 2016, ISBN: 978-83-89914-89-7
  • Marta Guth. Ekonomiczne determinanty produkcji mleka w gospodarstwach mlecznych FADN w makroregionach Unii Europejskiej z przewagą ekstensywnej produkcji w 2011 roku.
  • Problemy rolnictwa światowego. Warszawa : Wydaw. Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, 2016 S. 114-123. (Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie / Problemy Rolnictwa Światowego ; t. 16 z. 2) http://www.wne.sggw.pl/czasopisma/pdf/PRS_2016_T16(31)_z2.pdf
  • Marta Guth, Sebastian Stępień. Zróżnicowanie gospodarstw mlecznych FADN w makroregionach Unii Europejskiej względem determinant produkcji mleka. Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu2016; t. 18, z. 4, s. 86-91. http://seria.com.pl/images/Pliki/repozytorium/18-4/18-4-Guth.pdf
  • Andrzej Czyżewski, Marta Guth. Zróżnicowanie produkcji mleka w makroregionach Unii Europejskiej z wyróżnieniem Polski. Warszawa : Wydaw. Nauk. PWN, 2016 ISBN: 978-83-01-18729-3
  • Marta Guth, Katarzyna Smędzik-Ambroży. Wpływ subsydiów wspólnej polityki rolnej na dochody gospodarstw mlecznych FADN w krajach Unii Europejskiej w latach 2004-2013. Problemy rolnictwa światowego. Warszawa : Wydaw. Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, 2017: S. 53-62. (Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie / Problemy Rolnictwa Światowego ; t. 17 z. 1) DOI: 10.22630/PRS.2017.17.1.5. 
Wszystkie publikacje

Projekty badawcze

  • Członek badań statutowych Nr 51 102-1-22 , pt. „Funkcjonowanie polskiego sektora rolno-żywnościowego w warunkach integracji” prowadzonych na Uniwersytecie Ekonomiczny w Poznaniu
  • Badania Młodych Naukowców i doktorantów 51 103-1- 576 prowadzone na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, pt. „Zróżnicowanie rynku mleka w skali globalnej i europejskiej. Wnioski dla Polski.” (kierownik projektu)
  • Grant Narodowego Centrum Nauki pt. Zróżnicowanie produkcji mleka w makroregionach Unii Europejskiej. Wnioski dla Polski, (kierownik projektu)
  • Wykonawca zadań zleconych w grantach: Czyżewski, B., Majchrzak, A., Pająk, K., Czyżewski, A., Renty polityczne w rolnictwie Unii Europejskiej - analiza komparatywna na podstawie UE27 i Majchrzak, A., Czternasty, W., Przekształcenia zasobów ziemi rolniczej i struktur agrarnych w państwach członkowskich Unii Europejskiej w świetle ewolucji instrumentów wspólnej polityki rolnej. 

Projekt badawczy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki w ramach konkursu Preludium
Dr Marta Guth w latach 2014-2016 była kierownikiem grantu Preludium NCN pt. "Zróżnicowanie produkcji mleka w makroregionach Unii Europejskiej. Wnioski dla Polski". 

Zrealizowany projekt dotyczył determinant produkcji mleka w makroregionach Unii Europejskiej. Przeprowadzone badania i zrealizowanie zamierzonych celów badawczych pozwoliły zweryfikować lub sfalsyfikować postawione w projekcie hipotezy oraz sformułować wnioski końcowe. Przewidywano, że największy wpływ na wielkość produkcji w makroregionach wywierają czynniki cenowe, wobec czego postawiono hipotezę, mówiącą o tym, że produkcja mleka w makroregionach Unii Europejskiej determinowana jest głównie przez czynniki cenowe, natomiast uwarunkowania zasobowe i instytucjonalne odgrywają mniejszą rolę, którą w powyższych badaniach zweryfikowano. Na podstawie analizy odchyleń standardowych, współczynników zmienności oraz metody Giniego sfalsyfikowano hipotezę, mówiącą, że zróżnicowanie makroregionów Unii Europejskiej w zakresie produkcji mleka pod względem skali i wydajności zmalało w 2011 roku względem 2004 roku. Następnie zrealizowano kolejny cel szczegółowy, jakim była identyfikacja wpływu skali i efektywności produkcji na zmienność determinantów produkcji mleka w makroregionach Unii Europejskiej, której posłużyła analiza czynnikowa w wyróżnionych uprzednio dzięki hierarchicznej analizie skupień metodą Warda grupach regionów z przewagą intensywnej i ekstensywnej produkcji mleka. W ten sposób zweryfikowano hipotezę, mówiącą o tym, że typ produkcji warunkuje zróżnicowanie determinantów produkcji mleka w ten sposób, że dla regionów z przewagą ekstensywnej produkcji największe znaczenie ma dostępność kapitału a dla regionów z przewagą intensywnej produkcji - relacje cenowo-kosztowe. Problematyka produkcji mleka zarówno w Polsce, jak i Unii Europejskiej jest tematem licznych opracowań naukowych. W większości przypadków są one jednak oderwane od problemu poszukiwania czynników rozwoju gospodarstw mleczarskich w regionach Unii Europejskiej. Teorie lokalizacji produkcji okazują się być niewystarczające w obliczu specyficznego charakteru rolnictwa jako działalności gospodarczej (który nie pozwala na podporządkowanie go regułom szkoły neoklasycznej) i wciąż nierozwiązanej kwestii agrarnej w szczególności, przy nacechowanej występowaniem korzyści skali, produkcji mleka. Szeroko w literaturze opisana jest natomiast ewolucja mechanizmów wspólnej polityki rolnej dotyczącej rynku mleka wraz z konsekwencjami wprowadzonych zmian do roku 2015, jak również wskazywane są kierunki jej dalszego rozwoju. Problematyka determinant zróżnicowania produkcji mleka w Unii Europejskiej szczególnie w ujęciu regionalnym jest tematem stosunkowo rzadko podnoszonym w opracowaniach naukowych. O ile statystyki dotyczące produkcji, cen mleka, ilości krów mlecznych i ich wydajności w poszczególnych krajach są ogólnie dostępne, o tyle ich kompletna interpretacja wymaga dopracowania. Dlatego też podjęty w projekcie temat przyczynił się do wypełnienia swoistej luki w literaturze przedmiotu. 

Przeprowadzone badania są uzupełnieniem stanu wiedzy na temat czynników warunkujących rozwój gospodarstw mlecznych oraz zróżnicowanie produkcji mleka w regionach Unii Europejskiej w obliczu zmian instrumentarium wsparcia unijnego rynku. Ponadto wyniki badań pomogą odpowiedzieć na pytanie, które czynniki i w jakim stopniu wpływały na rozwój gospodarstw mlecznych w makroregionach Unii Europejskiej ogółem oraz w skupieniach makroregionów podobnych pod względem wykorzystywanych użytków rolnych, ilości krów oraz ich średniej rocznej wydajności mlecznej. Zbadanie, czy produkcja mleka determinowana jest w większym stopniu czynnikami cenowymi, zasobowymi czy też instytucjonalnymi pozwoliło na zdefiniowanie przyczyn zróżnicowania unijnego rynku mleka, a także określenie konsekwencji tego zróżnicowania dla sektora mleczarskiego w Polsce. Umożliwiło to określenie i postawienie rekomendacji służących poprawie pozycji konkurencyjnej polskiego sektora mleczarskiego na rynku krajów Unii Europejskiej. W ramach projektu określone zostały także determinanty produkcji mleka w skupieniach regionów o podobnych cechach gospodarstw mlecznych tj. gospodarujących na podobnym areale użytków rolnych, posiadających podobną ilość krów mlecznych o zbliżonej mleczności. Pozwoliło to na identyfikację zmienności czynników warunkujących produkcję mleka w zależności od wielkości gospodarstw oraz efektywności produkcji.Ponadto, jednym z celów szczegółowych projektu było określenie, czy istniejące zróżnicowanie gospodarstw mlecznych w makroregionach Unii Europejskiej wzrosło w 2011 roku względem roku 2004, kiedy to nastąpiło największe rozszerzenie Unii Europejskiej. Wyniki badań statystycznych stanowią studium czynników wpływających na rozwój gospodarstw mlecznych, a co za tym idzie na rozwój produkcji mleka. Pozwoliło to na wskazanie obszarów preferowanych do produkcji mleka w Unii Europejskiej, a także regionów wymagających substytucji produkcji mleka inną produkcją. Szczególna uwaga poświęcona została ocenie konkurencyjności i szans na przyszłość polskich makroregionów w zakresie produkcji mleka. 

W ramach projektu powstała monografia naukowa pt. Zróżnicowanie produkcji mleka w makroregionach Unii Europejskiej (wyd. PWN, we współautorstwie z prof. A. Czyżewskim) oraz szereg artykułów naukowych, m.in. Guth, M., 2016, Ekonomiczne determinanty produkcji mleka w gospodarstwach mlecznych FADN w makroregionach Unii Europejskiej z przewagą ekstensywnej produkcji w 2011 roku, Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) w Warszawie : Problemy Rolnictwa Światowego, 16 (2), s. 114-123, czy Guth, M., 2015, Diversity of FADN milk farms in milk farms in the regions of the European Union in 2011, Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu AR w Poznaniu (Roczniki Naukowe SERiA), XVII (3), s. 119-124. 



Pokój 1021 Collegium Altum 

tel. 061 854-30-21 
mail: marta.guth@ue.poznan.pl