Za nami kolejne spotkanie z cyklu „Five o’clock, czyli porozmawiajMY o dydaktyce”
Five o’clock, czyli porozmawiajMY o dydaktyce
Blisko, choć na ekranie: jak budować zaangażowanie i relacje w dobie AI?
Za nami kolejne spotkanie z cyklu „Five o’clock, czyli porozmawiajMY o dydaktyce”. Tym razem, na Tarasie Widokowym UEP, rozmawialiśmy o jednym z najbardziej aktualnych wyzwań współczesnej edukacji: jak zachować bliskość, autentyczne relacje i zaangażowanie w świecie coraz mocniej kształtowanym przez sztuczną inteligencję.
Wspólnie z naszymi gośćmi, dr. hab. Jackiem Pyżalskim, prof. UAM oraz dr Julitą Wojciechowską, zastanawialiśmy się nie tyle nad tym, czy AI zmieni edukację, bo to już się dzieje, ale jak nauczyć się z tymi zmianami mądrze żyć i pracować.
W trakcie rozmowy wielokrotnie wracała myśl, że sztuczna inteligencja nie jest chwilową modą, lecz technologią, która na naszych oczach zmienia sposób uczenia się, pracy i komunikowania. Padło ważne stwierdzenie, że przyszłość będzie należała nie do tych, którzy będą unikać AI, lecz do tych, którzy nauczą się wykorzystywać ją świadomie i odpowiedzialnie. To od edukacji zależy, czy pomożemy kolejnym pokoleniom przejąć kontrolę nad tymi narzędziami, czy też pozostawimy je samym sobie wobec zachodzących zmian.
Rozmawialiśmy również o paradoksach związanych z wykorzystaniem AI w nauce. Narzędzia te potrafią szybko dostarczać odpowiedzi, generować teksty czy rozwiązywać problemy, dając poczucie natychmiastowego sukcesu. Jednocześnie pojawiły się pytania o to, co rzeczywiście zostaje w pamięci użytkownika, czego faktycznie się nauczył i jakie kompetencje rozwija. Wskazywano, że łatwy dostęp do gotowych rozwiązań może tworzyć złudzenie wiedzy, podczas gdy prawdziwe uczenie się wymaga czasu, wysiłku, refleksji i samodzielnego działania.
Szczególnie ważnym wątkiem była rola nauczyciela. Uczestnicy podkreślali, że nawet najbardziej zaawansowane modele AI najlepiej działają w rękach specjalistów, którzy potrafią ocenić jakość otrzymanych odpowiedzi, postawić właściwe pytania i nadać sens generowanym treściom. W tym kontekście edukacja staje się jeszcze bardziej istotna, bo jej zadaniem jest nie tylko przekazywanie wiedzy, ale także kształtowanie krytycznego myślenia, odpowiedzialności oraz umiejętności podejmowania decyzji.
Nie zabrakło również refleksji nad tym, co w edukacji pozostaje niezmiennie ludzkie. Zastanawialiśmy się, co sprawia, że po latach pamiętamy ważnych nauczycieli, choć często nie potrafimy dokładnie wskazać konkretnego powodu. Być może jest to uważność, wsparcie, inspiracja, poczucie bezpieczeństwa lub autentyczna obecność drugiego człowieka. Sztuczna inteligencja może odpowiadać na pytania, ale nie doświadcza emocji, nie bierze odpowiedzialności za drugiego człowieka i nie mierzy się z moralnymi dylematami. To właśnie dlatego relacje pozostają jednym z najważniejszych fundamentów procesu kształcenia.
Gdy za oknami zapadał zmrok i mogliśmy spojrzeć na nocną panoramę Poznania, nasza rozmowa naturalnie kierowała się ku pytaniu o przyszłość. Obok fascynacji możliwościami nowych technologii pojawiały się także wątpliwości i obawy. Towarzyszyła nam jednak przede wszystkim nadzieja, że możliwe jest tworzenie takiej kultury edukacyjnej, która połączy potencjał technologii z tym, co najcenniejsze w ludzkich relacjach.
Spotkanie zakończyło się bez gotowych odpowiedzi, ale z przekonaniem, że warto wspólnie szukać ich dalej. Bo być może najważniejszym pytaniem nie jest dziś, co potrafi sztuczna inteligencja, lecz jak wykorzystać ją tak, aby procesy edukacyjne pozostały miejscem, w którym ludzie chcą być, rozwijać się i spotykać z drugim człowiekiem. To właśnie tej nadziei i odwagi do świadomego kształtowania przyszłości życzyliśmy sobie na zakończenie wieczoru.
Dziękujemy wszystkim, którzy byli z nami. Do zobaczenia wiosną na kolejnym „Five o’clock” niech nie zabraknie nam ciekawości, odwagi do zadawania pytań i wiary, że dobra edukacja zawsze zaczyna się od spotkania z drugim człowiekiem.