Projekty

Analiza dobrobytu gospodarstw domowych i konsumpcji w Polsce, Francji i w Turcji z wykorzystaniem danych o wartości produkcji domowej i dochodów z pracy w szarej strefie


Jednostka finansująca: Narodowe Centrum Nauki
Konkurs OPUS 15
Nr rejestracyjny: 2018/29/B/HS4/02026
Czas trwania projektu: 06.02.2019 -05.02.2022
Budżet: 428 380 zł

Streszczenie:
Przedstawiciele gospodarstw domowych mogli rekompensować straty w zakresie dobrobytu, które spowodowała globalna recesja w latach 2007-2009 poprzez przeznaczanie większych nakładów czasu na takie aktywności, jak produkcja domowa, praca w szarej strefie lub wypoczynek. Jak pokazali Alpman i Gardes (2016) odpowiednia dystrybucja własnego czasu pozwoliła częściowo zniwelować negatywny wpływ Wielkiej Recesji na dobrobyt gospodarstw domowych. Zgodnie z ich ustaleniami w sytuacji, kiedy spadek stopy konsumpcji towarów rynkowych był równy wzrostowi czasu przeznaczanego na aktywności pozarynkowe, udało się zniwelować około 68,75% negatywnego odziaływania recesji na dobrobyt konsumentów w USA. Ten wynik potwierdza pogląd, zgodnie z którym obserwacja jedynie zmienności w zakresie dochodów pieniężnych jednostek prowadzi do błędnych oszacowań strat w zakresie dobrobytu gospodarstw domowych. Podstawową przyczyną niedokładnych szacunków dotyczących poziomu życia jednostek jest nieuwzględnianie przez analityków czasu pracy pozarynkowej (z uwagi na niedostatek odpowiednich danych), a także brak metodyki, która pozwoliłaby empirycznie uchwycić sposób w jaki jednostki rekompensują utratę dochodu pieniężnego podczas recesji. 

Badania produkcji domowej mają na celu oszacowanie wartości usług i towarów wytwarzanych w sferze pozarynkowej dzięki nieodpłatnej pracy członków gospodarstw domowych. Główną przyczyną podejmowania takiej analizy jest przekonanie, że pomijanie efektów produkcji realizowanej w gospodarstwach domowych prowadzi do nieadekwatnych szacunków ekonomicznego dobrobytu społeczeństw. Mincer (1963) jako pierwszy zaproponował modyfikację modelu ekonomicznego poprzez uwzględnienie w nim nieodpłatnej produkcji obok płatnej pracy i wypoczynku. Dwa lata później Becker (1965) opublikował teorię alokacji czasu opracowaną w duchu analizy neoklasycznej, w której aktywność pozarynkową członków gospodarstw domowych potraktował jako działalność o charakterze produkcyjnym.
Z tego punktu widzenia badanie decyzji dotyczących alokacji czasu między pracę na rynku, aktywność domową i wypoczynek staje się głównym wątkiem analizy zachowania gospodarstw domowych. W rzeczywistości rozmiar sektora gospodarstw domowych jest znaczący (według Gronau (1980) produkcja pozarynkowa stanowi średnio dwie trzecie całkowitego dochodu gospodarstwa domowego), a rozszerzony dochód, który uwzględnia wartość produkcji domowej, charakteryzuje się bardziej równomiernym rozkładem w porównaniu z dochodem pieniężnym.

Sformułowane pytanie badawcze, które nadało kształt procedurze badawczej w niniejszym projekcie dotyczy tego, czy straty w zakresie dobrobytu, które spowodowała Wielka Recesja (2007-2009), wywołane spadkiem dochodów pieniężnych i kurczeniem się godzin pracy rynkowej, zostały zrekompensowane przez wzrost czasu przeznaczonego na produkcję domową. Odpowiedź na to pytanie wymaga analizy zmian w zakresie substytucji między czasem a zasobami pieniężnymi w cyklu koniunkturalnym oraz ich konsekwencji dla wartości czasu i dobrobytu konsumentów. Wymaga to oszacowania wartości pieniężnej pozarynkowych dochodów i/lub konsumpcji. To następnie determinuje zróżnicowaną dystrybucję czasu i strumień nabywanych towarów, które są za sobą łączone przez jednostki w procesie produkcji; skalę marketyzacji produkcji gospodarstw domowych; skalę kompensacji utraconej pracy rynkowej poprzez produkcję w domu, itd.

Głównymi wątkami zaplanowanego badania stały się więc:
• Pomiar wpływu Wielkiej Recesji na nierówność dochodów pieniężnych (lub łącznych wydatków) i na pełny dochód jednostek.
• Oszacowanie elastyczności substytucji między wydatkami pieniężnymi a nakładami czasu w produkcji domowej.
• Oszacowanie wartości rozszerzonego PKB.

Kierownik projektu:
Katedra Mikroekonomii, Wydział Zarządzania
Profil na google scholar

Wykonawcy:
Katedra Ekonometrii, Wydział Informatyki i Gospodarki Elektronicznej


Prof. François Gardes
Paris School of Economics, Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne
www.researchgate.net/profile/Francois_Gardes 

Prof. Christophe Starzec
Université Paris I Panthéon-Sorbonne, Paris School of Economics
Centre d’Economie de la Sorbonne

Dr Armagan Tuna Aktuna-Gunes
Université Paris I Panthéon-Sorbonne, Paris School of Economics
Centre d'Economie de la Sorbonne