Instytut Ekonomii

Instytut Ekonomii rozpoczął działalność w dniu 1 października 2019r. Instytut współtworzą cztery katedry: Koniunktury i Polityki Gospodarczej, Makroekonomii i Badań nad Rozwojem, Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej oraz Mikroekonomii. Obie Katedry Makroekonomiczne funkcjonowały wcześniej w ramach Wydziału Ekonomii, a Katedra Mikroekonomii na Wydziale Zarządzania. Z kolei Katedra Koniunktury i Polityki Gospodarczej powstała w wyniku połączenia dwóch wcześniej odrębnych jednostek jakimi były Katedra Polityki Gospodarczej i Samorządowej działająca w strukturach Wydziału Ekonomii i Katedra Koniunktury Gospodarczej funkcjonująca w ramach Wydziały Towaroznawstwa.

O Instytucie

Instytut Ekonomii ze względu na swój profil naukowy i dydaktyczny nawiązuje bezpośrednio do tradycji Instytutu Teorii Ekonomicznych i jego dyrektora a zarazem czołowej postaci poznańskiej szkoły ekonomii jaką był profesor Wacław Wilczyński oraz do tradycji Instytutu Planowania kierowanego przez wiele lat przez profesora Seweryna Kruszczyńskiego, w latach 1954-1956 rektora ówczesnej Wyższej Szkoły Ekonomicznej.

Pracownikami Instytut Ekonomii jest ponad czterdzieścioro nauczycielek i nauczycieli akademickich, w tym ponad połowa to osoby będące profesorkami i profesorami lub profesorkami o profesorami uczelni.

W sferze naukowej pracownicy Instytutu realizują badania z wielu obszarów analiz makroekonomicznych i mikroekonomicznych oraz z zakresu polityki gospodarczej zarówno w wymiarze sektorowym, jak i przestrzennym. Wyniki badań publikowane są zarówno w postaci monografii, jak i na łamach czołowych czasopism polskich, jak i w znaczących czasopismach zagranicznych.

W sferze dydaktycznej pracownicy Instytutu realizują przedmioty o charakterze podstawowym obecne w programach studiów na wszystkich kierunkach, a w szczególności Makroekonomię i Mikroekonomię, jak i wiele przedmiotów o bardziej specjalistycznym czy wyprofilowanym charakterze, zwłaszcza na kierunku Ekonomia.

Prof. dr hab. Anna Matuszczak

Prof. dr hab. Anna Matuszczak

  • Instytut Ekonomii Dyrektor Instytutu
  • Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej Kierownik Katedry
  • Profesor
Dyrektor Instytutu
Komisja Konkursowa ds. oceny wniosków na otrzymanie dofinansowania w ramach konkursu pn. "Szybka ścieżka do publikacji" - Członkini, Komisja ds. Oceny Okresowej Nauczycieli Akademickich - Przewodnicząca, Komisja Rektorska ds. Wartościowania Stanowisk Pracy - Członkini
Collegium Altum, pokój nr 1513
dane kontaktowe

Aktualności

Zobacz wszystkie

SKN

W Instytucie Ekonomii funkcjonują następujące Studenckie Koła Naukowe:

  • SKN "Maksimus"

    Opiekun: dr Julia Jastrząbek
    Katedra Makroekonomii i Badań nad Rozwojem

    Skupiamy osoby chcące rozwijać swoje zainteresowania w dziedzinie makroekonomii. Nasze główne obszary działalności to działalność naukowa – publikacje w czasopismach naukowych, uczestnictwo w konferencjach naukowych oraz działalność popularnonaukowa poprzez realizację autorskiej audycji radiowej Oscylator dla Radia Afera.
    Słowa kluczowe: makroekonomia, ekonomia globalna, wzrost gospodarczy, zrównoważony rozwój

    Facebook SKN

  • SKN Ekonomii Zrównoważonego Rozwoju

    Opiekun: dr Jakub Staniszewski
    Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej

    Studenckie Koło Naukowe Ekonomii Zrównoważonego Rozwoju skupia się na interdyscyplinarnej analizie koncepcji ekonomicznych, które łączą aspekty ekonomiczne, społeczne i środowiskowe. Członkowie Koła poszukują sposobów na osiągnięcie równowagi pomiędzy rozwojem gospodarczym a ochroną środowiska naturalnego. Studenci w ramach SKN pogłębiają wiedzę z zakresu ekonomii zrównoważonego rozwoju poprzez uczestnictwo w projektach badawczych, konferencjach, przygotowaniu publikacji naukowych czy wyjazdach studyjnych.
    Słowa kluczowe: zrównoważony rozwój, ekonomia środowiska, ekonomia energii, ekonomia zasobów

    Facebook SKN

  • SKN Gospodarki Żywnościowej

    Opiekun: dr Michał Borychowski
    Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej

    Jesteśmy aktywnym i dynamicznym zespołem interesującym się współczesną problematyką gospodarki żywnościowej, globalizacji na rynku żywności oraz biogospodarki. Bierzemy udział w konferencjach i seminariach naukowych, gdzie przedstawiamy wyniki naszych badań, a także inicjatywach popularyzujących naukę. Efekty naszych prac publikujemy w czasopismach naukowych, a doświadczenia zdobywamy podczas wyjazdów i wizyt studyjnych w różnych podmiotach gospodarczych – przedsiębiorstwach, instytucjach, gospodarstwach rolnych.
    Słowa kluczowe: gospodarka żywnościowa w warunkach globalizacji, systemy produkcji żywności, tendencje i preferencje konsumentów na rynku żywnościowym, biogospodarka, rynki rolne

    Facebook SKN

  • SKN Rynku Lotniczego

    Opiekun: dr Sonia Huderek-Glapska
    Katedra Mikroekonomii

    Celem działalności SKN Rynku Lotniczego KoNtRoL jest zdobywanie przez studentów, pogłębianie oraz propagowanie wiedzy dotyczącej ekonomiki rynku lotniczego i zarządzania podmiotami, które na nim funkcjonują poprzez przeprowadzanie badań rynku lotniczego w Polsce i na świecie, współpracę z organizacjami działającymi na rynku lotniczym oraz innymi kołami naukowymi w Polsce i za granicą, a także poprzez udział i organizację krajowych oraz międzynarodowych projektów naukowych.
    Słowa kluczowe: transport lotniczy, porty lotnicze, linie lotnicze, pasażer, zrónoważony rozwój

    Facebook SKN

Publikacje Instytutu Ekonomii

Książki, monografie i artykuły naszych pracowników

Food trade-offs in targeting environmental efficiency: Comparative analysis of different agricultural systems under natural constraints

Z przyjemnością informujemy, że prof. Anna Matuszczak oraz prof. Bazyli Czyżewski z Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej opublikowali nowy artykuł w czasopiśmie Agricultural Systems (140 pkt) – jednym z najważniejszych międzynarodowych czasopism poświęconych analizie systemów rolnych oraz ich roli w kontekście wyzwań środowiskowych i bezpieczeństwa żywnościowego. Współautorami publikacji są dr Wioletta Wrzaszcz oraz dr Konrad Prandecki z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB.
W artykule autorzy analizują jedno z kluczowych pytań współczesnej polityki rolnej: czy poprawa efektywności środowiskowej gospodarstw rolnych, w szczególności redukcja emisji gazów cieplarnianych, może prowadzić do ograniczenia potencjału produkcji żywności. Na podstawie danych obejmujących ponad 16 000 gospodarstw rolnych w Polsce w latach 2014–2022 wykazano, że poprawa efektywności środowiskowej wiąże się z istotnymi kompromisami w zakresie produkcji energii żywnościowej, które mogą sięgać od 4% do 19% potencjalnej produkcji kalorii. Skala tych kompromisów zależy od typu produkcji oraz warunków naturalnych, a ich charakter różni się między systemami roślinnymi i zwierzęcymi.
Wyniki wskazują, że transformacja rolnictwa w kierunku niższych emisji może wiązać się z kosztami w postaci ograniczenia zdolności do produkcji żywności, co ma istotne implikacje dla projektowania polityk klimatycznych i rolnych w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego.
Gratulujemy Autorom!
Link do artykułu:
https://www.sciencedirect.com/scie[…]

Seniors in the Economy and Society 5.0 – nowa publikacja

Dr hab. Hanna Pondel, prof. UEP z Katedry Makroekonomii i Badań nad Rozwojem (współautor prof. Grażyna Krzyminiewska) opublikowała artykuł w czasopiśmie International Journal of Management and Economics (100 pkt MNiSW, IF 0,8).
Autorki podejmują problem aktywności osób starszych w warunkach Economy and Society 5.0, koncepcji zakładającej łączenie postępu technologicznego z inkluzywnym rozwojem społecznym. Artykuł koncentruje się na pozycji seniorów w krajach Unii Europejskiej oraz na ich zdolności do uczestnictwa w nowoczesnej gospodarce i życiu społecznym.
Badanie oparto na danych Eurostatu oraz wielokryterialnej metodzie TOPSIS, co pozwoliło na porównanie państw UE pod względem kluczowych wymiarów aktywności seniorów, takich jak sytuacja na rynku pracy, kompetencje cyfrowe, zdrowie oraz warunki życia. Analiza ujawnia istotne zróżnicowanie między krajami, wskazując zarówno liderów, jak i obszary wymagające wsparcia polityki publicznej.
Wyniki podkreślają, że starzenie się społeczeństw nie musi oznaczać marginalizacji osób starszych, o ile towarzyszą mu odpowiednie ramy instytucjonalne, inwestycje w kapitał ludzki oraz polityki sprzyjające aktywnemu starzeniu się. Artykuł wnosi istotny wkład do debaty nad rolą seniorów w gospodarce przyszłości oraz nad kształtowaniem polityk publicznych w kontekście Society 5.0.
Artykuł dostępny jest pod adresem:
🔗 https://doi.org/10.2478/ijme-2025-[…]

Will remote work drive a new wave of suburbanisation in Poland? Analysing the relocation preferences of Polish office employees – nowa publikacja

Dr Sławomir Kuźmar oraz dr hab. Beata Woźniak-Jęchorek, prof. UEP z Katedry Makroeokonomii i Badań nad Rozwojem (współautor David Bole) opublikowali artykuł w czasopiśmie Applied Geography (Elsevier, 100 pkt MNiSW).
Autorzy analizują, w jaki sposób rosnąca dostępność pracy zdalnej (WFH – working from home) wpływa na preferencje relokacyjne pracowników biurowych w Polsce. Badanie koncentruje się na kraju o specyficznej strukturze rynku mieszkaniowego, charakteryzującym się bardzo wysokim udziałem własności mieszkań oraz szczególnym przebiegiem procesów suburbanizacji.
Analiza oparta jest na badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród pracowników biurowych mieszkających w miastach liczących co najmniej 100 tys. mieszkańców. Zastosowanie modeli regresji logistycznej pozwoliło powiązać skłonność do przeprowadzki na obszary podmiejskie z cechami demograficznymi respondentów, charakterystyką pracy, wzorcami dojazdów oraz doświadczeniami związanymi z pracą zdalną i stacjonarną.
Wyniki wskazują, że preferencja pracy zdalnej, jej pozytywnie postrzegany wpływ na produktywność oraz zatrudnienie w sektorze prywatnym są najsilniejszymi czynnikami zwiększającymi skłonność do relokacji. Z kolei starszy wiek oraz wysoki komfort dojazdów do pracy istotnie zmniejszają zainteresowanie zmianą miejsca zamieszkania. Autorzy podkreślają, że praca zdalna – zwłaszcza w modelu hybrydowym – może stać się dodatkowym katalizatorem suburbanizacji w krajach o ograniczonej dostępności najmu i silnym przywiązaniu do własności mieszkaniowej, takich jak Polska.
Artykuł dostępny jest pod adresem:
🔗 https://www.sciencedirect.com/scie[…]

Małe gospodarstwa rolne wobec polityki równoważenia rolnictwa w Unii Europejskiej

Małe gospodarstwa rolne wobec polityki równoważenia rolnictwa w Unii Europejskiej
Nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu ukazała się monografia autorstwa dr. Sebastiana Stępnia pt. „Małe gospodarstwa rolne wobec polityki równoważenia rolnictwa w Unii Europejskiej”.
Głównym celem publikacji jest ocena, w jakim stopniu wdrożenie instrumentarium wspólnej polityki rolnej (WPR) przyczynia się do podnoszenia poziomu zrównoważenia małych gospodarstw rolnych – zarówno w relacji do otoczenia zewnętrznego, jak i w obrębie samego sektora. Autor, wykorzystując dane pierwotne zebrane wśród małych gospodarstw rolnych w Polsce, Rumunii i na Litwie, podejmuje niezwykle istotną i aktualną problematykę roli małych gospodarstw w realizacji funkcji ekonomicznych, społecznych i środowiskowych w rolnictwie UE.
W monografii zaproponowano koncepcję luki dochodowej jako narzędzia zrównoważenia rolnictwa, stanowiącą nowatorskie podejście do analizy zróżnicowania ekonomicznego gospodarstw rolnych. Autor przedstawia wyniki obliczeń dla luki dochodowej z uwzględnieniem oraz bez wsparcia WPR, co pozwala na ocenę wpływu wspólnej polityki rolnej na poziom zrównoważenia ekonomicznego małych gospodarstw.
Publikacja stanowi cenny wkład w dyskusję nad przyszłością małych gospodarstw w Unii Europejskiej oraz kierunkami polityki rolnej w kontekście zrównoważonego rozwoju.
Link do publikacji: https://wydawnictwo.ue.poznan.pl/b[…]

The role of women’s empowerment and participation in social networks in orienting small farms to the market: evidence from Central and Eastern European countries - nowa publikacja w International Journal of Emerging Markets

Bazyli Czyżewski, Marta Guth, Anna Matuszczak, Katarzyna Smedzik-Ambrozy i Sebastian Stępień z Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej opublikowali artykuł w czasopiśmie International Journal of Emerging Markets (100 pkt, IF: 3,2, CiteScore 7,1). Autorzy analizują, w jaki sposób empowerment kobiet oraz ich uczestnictwo w sieciach społecznych wpływają na ukierunkowanie małych gospodarstw rolnych na rynek w krajach Europy Środkowo-Wschodniej o różnym poziomie rozwoju.
Badanie, oparte na danych z 3 172 gospodarstw w Polsce, Litwie, Rumunii, Serbii i Mołdawii, łączy jakościową identyfikację modeli aktywizacji kobiet z quasi-eksperymentalną analizą efektów różnych wariantów oddziaływania. Wyniki pokazują, że sama decyzyjność kobiet nie wystarcza, by gospodarstwa stały się rynkowo zorientowane – kluczowe znaczenie ma ich aktywność w sieciach społecznych, która wzmacnia poczucie sprawczości i zdolność adaptacji.
Autorzy odwołują się do koncepcji self-efficacy Alberta Bandury oraz teorii social embeddedness, wskazując, że skuteczny empowerment kobiet w rolnictwie wymaga społecznego zakorzenienia. Publikacja wnosi istotny wkład w dyskusję nad realizacją Celu Zrównoważonego Rozwoju ONZ dotyczącego równości płci (SDG 5).
Artykuł dostępny jest pod adresem:
🔗 https://doi.org/10.1108/IJOEM-04-2[…]

Jakie nastroje wobec migracji z Ukrainy dominowały w Polsce po 2022 roku?

Prof. dr hab. Ewa Łaźniewska i dr Fabian Siemiatowski z Katedry Koniunktury i Polityki Gospodarczej są współautorami artykułu pt. “A study of the general feeling in Poland towards migration from Ukraine in 2022”, opublikowanego w prestiżowym czasopiśmie Innovation: The European Journal of Social Science Research, https://doi.org/10.1080/13511610.2[…]
Publikacja przedstawia wyniki badań nad analizą nastrojów społecznych w regionie pogranicza polsko-ukraińskiego, zrealizowanych przez interdyscyplinarny zespół badaczy Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu oraz Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autorzy opracowali metodyczne ramy analizy sentymentu, wykorzystując duże zbiory danych z lokalnych mediów i platform społecznościowych. Zastosowanie NRC Emotion Lexicon i technik przetwarzania języka naturalnego (NLP) umożliwiło zidentyfikowanie różnic w rozkładzie emocji między regionami i typami mediów. Wyniki badań pokazują, że narzędzia oparte na big data mogą skutecznie wspierać monitorowanie nastrojów społecznych w czasie rzeczywistym oraz stanowić ważne wsparcie dla władz lokalnych w sytuacjach kryzysowych. Badanie zostało zrealizowane w 2022 roku dzięki wsparciu Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA).

Does a higher environmental consciousness of farmers reduce expectations for financial compensation? A choice experiment to improve the organic farming intervention in Romania

Łukasz Kryszak i Bazyli Czyżewski z Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej wraz ze współautorami (Andreą Muntean i Egzonem Bajrami) opublikowali artykuł w renomowanym czasopiśmie Journal of Environmental Management (200 pkt, IF: 8,4, CiteScore 14,4). Autorzy badają, jak świadomość ekologiczna rolników wpływa na ich oczekiwania wobec polityki publicznej i decyzje dotyczące konwersji gruntów na ekologiczne. Analiza, oparta na teorii planowanego zachowania i hybrydowym modelu wyboru dyskretnego, pokazuje, że rolnicy chętniej przekształcają mniejsze areały gruntów ornych niż użytków zielonych. Negatywne nastawienie można łagodzić poprzez wyższe subsydia i profesjonalne doradztwo, podczas gdy proste działania informacyjne czy certyfikacja zbiorowa okazują się nieskuteczne. Co istotne, badanie dowodzi, że wyższa świadomość ekologiczna wiąże się z niższymi oczekiwaniami finansowymi, co podkreśla rolę motywacji wewnętrznej w projektowaniu polityki wspierającej rolnictwo ekologiczne.

Artykuł znaleźć można pod tym adresem: https://authors.elsevier.com/a/1ll[…]

Władza i postęp. Tysiąc lat walki o technologię i dobrobyt

Z przyjemnością informujemy, że najnowsza książka zeszłorocznych Laureatów Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych Darona Acemoglu i Simon Johnsona została przetłumaczona na język polski i jest już dostępna w księgarniach. Jej tytuł to „Władza i postęp. Tysiąc lat walki o technologię i dobrobyt”, a redaktorem naukowym polskiego wydania był dr Bartosz Totleben z Katedry Makroekonomii i Badań nad Rozwojem naszego Instytutu.
Publikacja porusza kluczowe zagadnienia związane z rozwojem technologii – od pierwszych innowacji, przez rewolucję przemysłową, aż po współczesne wyzwania związane z automatyzacją i sztuczną inteligencją. Autorzy stawiają ważne pytania o przyszłość technologii, jej wpływ na nierówności i społeczeństwo oraz rolę człowieka w zmieniającym się świecie.
Zachęcamy do lektury i refleksji nad tym, dokąd zmierzamy jako ludzkość!

Sense of Intergenerational Commitment of Farmers in Shaping Intentions to Adopt Conservation Agriculture: Bridging Theory of Planned Behaviour and Socio-Economic Theories of Justice

Zespół badawczy z Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej (Bazyli Czyżewski, Michał Borychowski, Aleksander Grzelak, Anna Matuszczak, Agnieszka Sapa) we współpracy z Eugenią Lucasenco z National Institute for Economic Research w Mołdawii opublikował artykuł w renomowanym czasopiśmie Sustainable Development (100 pkt). Artykuł analizuje wpływ poczucia zobowiązania międzypokoleniowego (SIC) na zamiar wdrażania praktyk rolnictwa konserwującego (CA) w gospodarstwach rodzinnych w Mołdawii, wykorzystując rozszerzoną teorię planowanego zachowania (TPB) z elementami teorii sprawiedliwości oraz modelowanie równań strukturalnych. Wyniki pokazują, że właśnie SIC jest najważniejszym czynnikiem kształtującym decyzje rolników, co wskazuje na potrzebę większego uwzględniania ciągłości międzypokoleniowej w politykach rolnych wspierających zrównoważony rozwój.

Artykuł znaleźć można pod tym adresem: https://onlinelibrary.wiley.com/do[…]

Predictors of emission-adjusted efficiency in crop farms: interactions and non-linearities within the nexus of social, economic and natural factors

Pracownicy Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej (Jakub Staniszewski, Bazyli Czyżewski ,Anna Matuszczak) opublikowali artykuł naukowy w prestiżowym czasopiśmie Science of the Total Environment (wydawnictwo Elsevier, Journal IF: 8,0, 200 pkt). Artykuł bada czynniki wpływające na efektywność techniczną skorygowaną o emisje (EAE) w gospodarstwach polowych w Polsce, uwzględniając zarówno nieliniowe zależności, jak i rolę czynników jakościowych oraz polityk rolnych. Wyniki pokazują, że usługi pracy zewnętrznej, dzierżawa ziemi i kredyty inwestycyjne sprzyjają EAE, natomiast powyżej pewnego progu dopłaty środowiskowe mogą obniżać tę efektywność, choć w regionach o rozdrobnionym rolnictwie konflikt ten jest łagodniejszy.

Does Increasing Agricultural Efficiency Contribute to Food Security—Trade‐Offs of Value Addition in Crop Production?

Pracownicy Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej (Bazyli Czyżewski, Jakub Staniszewski i Marta Guth) oraz Koniunktury i Polityki Gospodarczej (Joanna Staniszewska) opublikowali wspólnie artykuł naukowy w prestiżowym czasopiśmie Sustainable Development (wydawnictwo Wiley, Journal IF: 9,9, 100 pkt). Artykuł porównuje techniczną efektywność gospodarstw polowych w Polsce w ujęciu wartościowym i kalorycznym (2014–2022), wskazując na największą lukę w dużych gospodarstwach oraz w produkcji warzyw i uprawach mieszanych, i podkreślając konieczność oceny kompromisów polityk rolnych pod kątem bezpieczeństwa żywnościowego. Polityka rolno-środowiskowa UE wspiera rozwój rolnictwa ekologicznego, zalesień, agroturystyki czy biopaliw, co zwiększa wartość dodaną i dochody rolników, ale może odbywać się kosztem efektywności produkcji kalorycznej.

Obraz przedstawia okładkę czasopisma naukowego zatytułowanego "Agribusiness: An International Journal". Nazwa czasopisma jest wyraźnie widoczna u góry, napisana ozdobną czcionką, a pod nią mniejszym, kursywą, znajduje się podtytuł "An International Journal".

Efficiency and Technology Gap in European Apple Production — A Metafrontier Model for Germany, Italy, and Poland

Dr Jakub Staniszewski z Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej, we współpracy z mgr Aniką Muder z Thünen Institute w Brunszwiku, opublikowali nowy artykuł w czasopiśmie Agribusiness: An International Journal. Tym razem badacze wzięli pod lupę produkcję jabłek. Okazało się, że rozwijała się ona w Niemczech, Włoszech i Polsce w latach 2014-2020 w różnym tempie. Ponadto, gospodarstwa nie wykorzystywały dostępnej technologii w pełni — najlepiej radziły sobie podmioty niemieckie. Z kolei polskie gospodarstwa cechowała największa "luka technologiczna". Zaskakująco, badanie wykazało również, że dotacje były powiązane z niższą efektywnością produkcji. Inne czynniki, jak zatrudnienie do pracy członków rodziny rolnika czy specjalizacja w produkcji jabłek, działały różnie w każdym kraju. Pokazuje to, że polityka rolna powinna być dopasowana do lokalnych uwarunkowań.

Link do pełnego tekstu: https://onlinelibrary.wiley.com/do[…]

Okładka czasopisma naukowego "Ecological Economics" przedstawia stylizowaną grafikę Ziemi z widocznymi kontynentami i oceanami. Tytuł czasopisma jest umieszczony w górnej części okładki, a pod nim znajduje się podtytuł: "The Transdisciplinary Journal of The International Society for Ecological Economics". W dolnej części okładki widnieją nazwiska redaktorów: Stefan Baumgärtner i B. Czúcz. Całość utrzymana jest w jasnej, stonowanej kolorystyce z przewagą odcieni niebieskiego i fioletowego.

Does a sense of intergenerational commitments modify farmers’ preferences for conservation tillage? Evidence from the choice experiment in Moldova

Z radością informujemy o publikacji artykułu autorstwa dr. Łukasza Kryszaka, prof. dr. hab. Bazylego Czyżewskiego i dr hab. Agnieszki Sapy, prof. UEP, z Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej, we współpracy z Eugenią Lucasenco, w prestiżowym czasopiśmie Ecological Economics (140 pkt, IF = 6,6).
W artykule przeanalizowano, jak poczucie zobowiązań wobec przeszłych i przyszłych pokoleń wpływa na preferencje mołdawskich rolników dotyczące wdrażania uprawy konserwującej – technologii, która ogranicza lub eliminuje orkę. Wyniki badań wskazują, że: i) rolnicy są zainteresowani wdrażaniem uprawy konserwującej, ale preferują uprawę minimalną w porównaniu z bardziej zaawansowanymi technikami ochronnymi, takimi jak uprawa zerowa; ii) zachęty finansowe (subsydia i dopłaty do inwestycji) są kluczowe, jednak rolnicy z silnym poczuciem zobowiązań międzypokoleniowych są mniej zależni od dotacji i bardziej otwarci na uprawę bezorkową; iii) wsparcie doradcze nie odgrywa tak istotnej roli, jak wcześniej zakładano, co wskazuje na konieczność poprawy jakości usług doradczych. Badanie pokazuje, że rolnictwo konserwujące powinno być promowane nie tylko poprzez zachęty finansowe, ale również poprzez podkreślanie moralnych zobowiązań rolników oraz ich troski o sprawiedliwość społeczną i przyszłość kolejnych pokoleń.

Pełna wersja artykułu dostępna jest pod linkiem:
https://www.sciencedirect.com/scie[…]
Serdecznie gratulujemy Autorom i zachęcamy do zapoznania się z publikacją!

Nowa publikacja pracowników Instytutu Ekonomii w "Ekonomiście" 

Z radością informujemy o publikacji najnowszego artykułu autorstwa dr. Bartosza Totlebena i dr. hab. Dawida Piątka, prof. UEP pt. „Zróżnicowanie ścieżek rozwoju instytucji państwa – konwergencja i dywergencja w krajach postsocjalistycznych” w czasopiśmie Ekonomista.
Artykuł analizuje procesy konwergencji i dywergencji instytucji państwowych w 18 krajach Europy Środkowo-Wschodniej po transformacji ustrojowej. Autorzy zwracają uwagę na zróżnicowane trajektorie rozwoju instytucji w regionie, w tym szybkie postępy Estonii i Czech w kierunku UE oraz regres w Rosji i Białorusi, które oddaliły się od standardów demokratycznych. Polska, podobnie jak inne kraje Europy Środkowej, zbliżyła się do instytucjonalnych standardów Unii Europejskiej, choć tempo konwergencji spadło po akcesji do UE. Badanie stanowi cenny wkład w zrozumienie procesów instytucjonalnych w krajach postsocjalistycznych oraz ich wpływu na rozwój społeczno-ekonomiczny regionu. Wnioski płynące z analizy mają istotne znaczenie dla przyszłych badań nad trwałością reform oraz rolą społeczeństwa i elit politycznych w kształtowaniu instytucji państwowych.
Artykuł dostępny jest na stronie Ekonomisty: Different Paths of State Institutions Development

Zachęcamy do lektury!

Exploring intentions to convert into organic farming in small-scale agriculture: Social embeddedness in extended theory of planned behaviour

Zespół badawczy z Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej (prof. Bazyli Czyżewski, prof. Anna Matuszczak, dr hab. Agnieszka Poczta-Wajda, dr hab. Marta Guth, dr hab. Katarzyna Smędzik-Ambroży) opublikował nowy artykuł w renomowanym czasopiśmie Agricultural Systems (140 pkt). Artykuł łączy teorię osadzenia społecznego (embeddedness theory) oraz teorię planowanego zachowania (theory of planned behaviour), by zrozumieć, co wpływa na decyzje małych rolników dotyczące rolnictwa ekologicznego. Autorzy odkryli, że silne sieci społeczne zwiększają gotowość do przejścia na ekologiczne metody uprawy, ale zakorzenienie w tradycyjnych strukturach gospodarstw – zwłaszcza wśród starszych mężczyzn – działa zniechęcająco. Wniosek? Polityka rolna powinna wzmacniać sieci rolników poprzez warsztaty, szkolenia i spotkania, podkreślając korzyści płynące z ekologicznej produkcji.

Artykuł znaleźć można pod tym adresem:https://www.sciencedirect.com/scie[…]


Relative return on assets in farms and its economic and environmental drivers. Perspective of the European Union and the Polish region Wielkopolska

Prof. Aleksander Grzelak i dr Jakub Staniszewskiego opublikowali nowy artykuł w renomowanym czasopiśmie Journal of Cleaner Production ( IF 9.8). W artykule przebadano, jakie zyski z zaangażowanych aktywów przynoszą gospodarstwa rolne w porównaniu do potencjalnych dochodów, jakie rolnicy mogliby osiągnąć, inwestując na rynku. Uwzględniono zarówno czynniki ekonomiczne, jak i środowiskowe. Badanie obejmuje dwa poziomy: gospodarstwa rolne w Unii Europejskiej oraz 120 gospodarstw z regionu Wielkopolski w Polsce. Autorzy porównują zyski z działalności rolniczej z możliwymi dochodami z innych inwestycji, uwzględniając ryzyko. Wyniki pokazują, że rolnictwo generalnie przynosi niskie zwroty, co sprawia, że jest mało konkurencyjne jako biznes. W wielu przypadkach gospodarstwa są zależne od dotacji, bez których często byłyby nierentowne. W Wielkopolsce najlepiej radziły sobie gospodarstwa o wysokiej wydajności i dużej skali produkcji. Jednak ich działalność wiązała się z większym obciążeniem dla środowiska.

Artykuł znaleźć można pod tym adresem: https://www.sciencedirect.com/scie[…]

Evolution of West Pomerania Towards a Green Region

Polecamy nową publikację naukową współautorstwa dr hab. Hanna Pondel, prof. UEP z Katedry Makroekonomii i Badań nad Rozwojem, która ukazała się w najnowszym numerze Studia Maritima (Vol. 37).
Artykuł przedstawia fascynującą ewolucję regionu – od obszaru zdominowanego przez przemysł uciążliwy dla środowiska po krajowego lidera w realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu. Kluczowe czynniki tego przełomu to m.in.: transformacja gospodarcza po 1989 roku, członkostwo Polski w UE i dostęp do funduszy unijnych, wzrost świadomości ekologicznej i postęp technologiczny, dynamiczny rozwój OZE, zwłaszcza energetyki wiatrowej. Mimo pewnych wyzwań, regionalne władze konsekwentnie podkreślają, że neutralność klimatyczna to priorytet dla Pomorza Zachodniego.
Pełny artykuł: https://wnus.usz.edu.pl/sm/pl/issu[…]

How Do Path Dependencies in Family Farming Affect Behavioural Intentions to Adopt Sustainable Practices? Exploring the Potential of Developing Carbon Farming by Smallholders in Serbia

Pracownicy Katedry Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej: Michał Borychowski, Bazyli Czyżewski, Agnieszka Sapa i Łukasz Kryszak opublikowali artykuł naukowy w prestiżowym czasopiśmie Sustainable Development (wydawnictwo Wiley, Journal IF: 9,9, 100 pkt).
Celem badania było określenie czynników wpływających na intencje serbskich rolników w zakresie wdrażania praktyk rolnictwa węglowego, z wykorzystaniem rozszerzonego modelu TPB. Analiza została przeprowadzona przy użyciu konfirmacyjnej analizy czynnikowej oraz modelowania równań strukturalnych.
Badania realizowano w ramach projektu NCN OPUS 21 pt. Eko-efektywność a zrównoważenie rolnictwa drobnotowarowego (2021/41/B/HS4/02433, kierownik: prof. Bazyli Czyżewski).

Nowe publikacje pracowników Instytutu Ekonomii!

Z przyjemnością informujemy, że w najnowszym numerze kwartalnika "Ekonomista", dostępnego na stronie https://ekonomista.pte.pl/, opublikowano dwa artykuły współautorstwa pracowników naszego Instytutu:
"Sustainable food policy tools: a deposit for PET bottles and a charge for wasted food – a study in Poland"
Współautorka: dr hab. Anna Zielińska-Chmielewska, prof. UEP (Katedra Koniunktury i Polityki Gospodarczej)
Artykuł dotyczy społecznej akceptacji dla wprowadzenia kaucji za butelki PET i opłaty za marnowanie żywności. Badania wykazały m.in., że kobiety wykazują większą akceptację dla obu rozwiązań niż mężczyźni, kaucja za butelki PET cieszy się największym poparciem wśród młodszych osób i osób z wyższym wykształceniem, a największe poparcie dla opłaty za marnowaną żywność odnotowano wśród osób starszych i mieszkańców wsi.
"Stability of food security in EU member states – does the common agricultural policy ensure resilience of food systems during crises?"
Współautorka: dr hab. Agnieszka Poczta-Wajda, prof. UEP (Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej)
Artykuł analizuje, czy wspólna polityka rolna przyczyniła się do zwiększenia odporności systemów żywnościowych w UE w obliczu kryzysów, takich jak pandemia COVID-19 i wojna w Ukrainie. Wyniki badań wskazują, że UE osiąga bardzo dobre wyniki w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego – aż 12 z 20 krajów o najwyższym wskaźniku GFSI to państwa członkowskie UE, a WPR odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu stabilności bezpieczeństwa żywnościowego w Europie.
Zachęcamy do lektury pełnych artykułów na stronie kwartalnika "Ekonomista"!

Sukces publikacyjny naszych naukowców!

Z dumą informujemy, że prof. dr hab. Bazyli Czyżewski oraz dr Łukasz Kryszak, we współpracy z badaczami z Niemiec, Rumunii, Serbii i Mołdawii, opublikowali artykuł pt. „What determines small farms’ succession patterns in Eastern European emerging markets? Exploring the role of embeddedness in social networks” w prestiżowym czasopiśmie International Journal of Emerging Markets.

Artykuł analizuje rolę zakorzenienia w sieciach społecznych w kształtowaniu ścieżek sukcesji w małych gospodarstwach w Europie Wschodniej (Rumunia, Mołdawia, Serbia). Na podstawie danych od 1 683 gospodarstw i zastosowania modelu logitowego wielomianowego, autorzy zidentyfikowali cztery typy ścieżek sukcesji: brak sukcesji, sukcesja warunkowa, sukcesja bezwarunkowa wewnętrzna, sukcesja bezwarunkowa zewnętrzna
Badanie wnosi istotny wkład w rozwój teorii zakorzenienia, ukazując, że struktury społeczne często odgrywają większą rolę niż czynniki ekonomiczne w decyzjach o sukcesji. Autorzy wskazują także kluczowe typy sieci społecznych wspierające transfer gospodarstw oraz prezentują scenariusze sukcesji z perspektywy poczucia własnej skuteczności.

War Refugees and the Labour Market. Crisis-Driven Mobility in the Polish-Ukrainian Borderland

Nakładem wydawnictwa Routledge ukazała się wysokopunktowana publikacja (300 punktów), której współautorką jest prof. dr hab. Ewa Łaźniewska z Katedry Koniunktury i Polityki Gospodarczej.

Książka pt. „War Refugees and the Labour Market. Crisis-Driven Mobility in the Polish-Ukrainian Borderland” porusza złożoną sytuację społeczno-ekonomiczną w pograniczu polsko-ukraińskim. Autorzy analizują i oceniają, jak wojna w Ukrainie wpłynęła na polski rynek pracy, skupiając się na adaptacji ukraińskich uchodźców. Autorzy badają zarówno wyzwania, jak i szanse związane z tą sytuacją, podkreślając rolę lokalnych społeczności i instytucji w integracji uchodźców.

link: https://www.routledge.com/War-Refu[…]


Instytucjonalne i historyczne wymiary dyskusji o ekonomii i gospodarce

Nowa publikacja naukowa pod redakcją prof. Katarzyny Szarzec i dr hab. Beaty Woźniak-Jęchorek, prof. UEP, wydana w rok 2024 przez Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Książka powstała przy okazji jubileuszu 70-lecia urodzin Profesor Marka Ratajczaka. Do udziału w publikacji zaproszono grono współpracowników z Instytutu Ekonomii oraz znanych ekonomistów z różnych ośrodków naukowych w Polsce.
Z recenzji wydawniczej dra hab. Wojciecha Gizy:
"Rozwój ekonomii instytucjonalnej, któremu została poświęcona niniejsza monografia, stanowi przykład ewolucji myśli ekonomicznej od heterodoksji do ortodoksji dokonujący się w czasie głębokich przemian w sposobie myślenia o gospodarce. Celem składających się na monografię tekstów jest zaprezentowanie bogatego dorobku polskich przedstawicieli myśli instytucjonalnej, uzupełnionego o perspektywę historyczną rozwoju ekonomii."

Osoby młode na rynku pracy

Nowa publikacja dr hab. Baha Kalinowska-Sufinowicz, prof. UEP

Państwo jako właściciel przedsiębiorstw. Polityka, gospodarka, dziedzictwo historyczne

Nowość publikacyjna dr hab. Katarzyny Szarzec, prof. UEP

Gospodarka cyfrowa - rozwój regionalny - odporność

Nowość publikacyjna prof. dr hab. Ewy Łaźniewskiej

Artykuł prof. K. Szarzec i P. Matuszaka w jednym z najczęściej cytowanych czasopism naukowych na świecie

Dr hab. Katarzyna Szarzec, prof. UEP, oraz Piotr Matuszak z Katedry Makroekonomii i Badań nad Rozwojem UEP opublikowali artykuł będący rezultatem badań naukowych dofinansowanych z grantu NCN „Nowoczesny kapitalizm państwowy w krajach Europy Środkowo-Wschodniej - efektywność przedsiębiorstw z udziałem Skarbu Państwa”. Publikacja ukazała się w  „Economic Modelling" – czasopiśmie znajdującym się wśród 20 najbardziej cytowanych czasopism ekonomicznych na świecie.

Sekretariat Instytutu

Mgr Anna Stawna-Dudniczek Koordynator sekretariatu
Collegium Altum, pokój nr 1014
DANE KONTAKTOWE
Mgr Magdalena Kowalska starszy specjalista do spraw administracyjnych
Collegium Altum, pokój nr 1015
DANE KONTAKTOWE

Adres do korespondencji:

Al. Niepodległości 10
61-875 Poznań
godziny pracy: od poniedziałku do piątku godz. 8:00-15:00

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi.